ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Κοινωνιολογία ή Λατινικά; Μόνον με το περιττό και το άχρηστο έχουμε παιδεία

Κοινωνιολογία ή Λατινικά; Μόνον με το περιττό και το άχρηστο έχουμε παιδεία



ΤΟΥ ΣΠΥΡΟΥ ΡΑΓΚΟΥ *


Πρόοδος ή οπισθοδρόμηση; Αριστερά ή δεξιά; Μέλλον ή παρελθόν; Κάπως έτσι, πολωτικά, τίθενται συχνά τα ερωτήματα της εκπαιδευτικής πολιτικής στην Ελλάδα - σαν να επρόκειτο για την αναμέτρηση των "αιωνίων αντιπάλων" και πρέπει όλοι να πάρουν θέση αν είναι με τον Ολυμπιακό ή τον Παναθηναϊκό.
Ένα πρόσφατο παράδειγμα πολωτικής σκέψης είναι η αντιπαράθεση όσων υποστηρίζουν την κοινωνιολογία προς όσους υπερασπίζονται τα λατινικά. Οι μεν ομιλούν περί κριτικής σκέψης και κατανόησης των σύγχρονων κοινωνικών φαινομένων, οι δε περί της γλωσσικής και πνευματικής βάσης του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Οι μισοί κατηγορούν τους άλλους μισούς για αποστήθιση και νεκρανάσταση γλωσσών του παρελθόντος, και οι άλλοι μισοί ανταπαντούν προβάλλοντας την αιώνια αξία της γνώσης των πολιτιστικών μας ριζών.
Η εντύπωση που δίνεται είναι ότι μπορεί δήθεν να υπάρξει κριτική σκέψη χωρίς να υφίσταται εδραία βάση έμπεδων γνώσεων επί των οποίων η κριτική δύναμη εφαρμόζεται και ασκείται· ότι η ανάπτυξη της κριτικής ικανότητας είναι ζήτημα γνωστικού αντικειμένου και όχι μεθόδου προσέγγισης και τρόπου διδασκαλίας· ότι η ιστορική πορεία της Ελλάδος έχει υποστεί καθοριστική επιρροή από τη λατινική σκέψη και γραμματεία· ότι το πρόσφατο και το παροντικό είναι επαρκές για να μας διδάξει για το μέλλον· και ότι το παρελθόν, όπως δηλώνει και η λέξη, έχει ανεπιστρεπτί παρέλθει.
Τίποτε όμως από αυτά δεν ευσταθεί. Ούτε μπροστά μπορούμε να πάμε αν δεν κοιτάζουμε συνεχώς πίσω, ούτε την υπέρβαση των στενών οριζόντων του σημερινού και του αυτονόητου μπορούμε να επιτύχουμε αν δεν έχουμε ένα μέτρο, αλλότριο και ξένο, που να συγκρούεται συνεχώς με τις αυταπόδεικτες πεποιθήσεις μας. Η κριτική ικανότητα αναπτύσσεται με τις δυσκολίες και τα εμπόδια, με την γνώση πολλών και αντικρουόμενων ερμηνειών του υπαρκτού. Η εκμάθηση μιας νεκρής και ξένης γλώσσας, όπως τα λατινικά, είναι ευκταία ακριβώς γιατί δεν πρόκειται για γλώσσα επικοινωνίας με τετριμμένους ανθρώπους αλλά με σπουδαία κείμενα. Τα λατινικά μπορούν να αποβούν λυσιτελή ακριβώς επειδή είναι νεκρά, παρωχημένα, απαιτητικά και, κοινώς ειπείν, άχρηστα.
Τη στιγμή που η ίδια η αντιπαράθεση αριστεράς-δεξιάς φαίνεται ανίκανη να εκφράσει τις απαιτήσεις των καιρών, ας τολμήσουμε να βγούμε από την μονομανία του χρησίμου και ας αναζητήσουμε εκ νέου την καλλιέργεια του ανθρώπου. Με το άχρηστο; Ναι, ακριβώς με αυτό - το χρήσιμο θα το βρει εύκολα ο καθένας. Μόνον με το περιττό και το άχρηστο (με τα μαθηματικά, με τη φιλοσοφία, με τις νεκρές γλώσσες, με την τέχνη) έχουμε παιδεία - τα άλλα είναι τεχνικές δεξιότητες πρακτικής ωφελείας και παραγωγικότητας.


* Ο Σπύρος Ι. Ράγκος είναι Καθηγητής αρχαίας ελληνικής φιλολογίας και φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Πατρών.





Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[χθες 10:27]  Ναι σε εθνικές εκλογές!
[χθες 10:25]  Yπογειοποίηση του τρένου, ένα βήμα...
[χθες 10:24]  #NextGenerationEU
[χθες 10:22]  Χωρισμός. Η επόμενή σου μέρα
[χθες 09:38]  Ερευνα - Καινοτομία: Η Δυτική...
[χθες 11:04]  ΩΡΛ ΠΓΝΠ: Πρωτοποριακές σπουδές...
[χθες 10:53]  Ενας χρόνος διακυβέρνησης της Νέας...
[χθες 10:48]  Η ανάποδη ανάγνωση, η ανέξοδη...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [10:57:02]