ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Π τ Δ: Διακοσμητικός ή εγγυητικός; «Η αρνητική επίδραση της βασιλικής εμπνεύσεως θεωρίας του «κηπουρού»

Π τ Δ: Διακοσμητικός ή εγγυητικός; «Η αρνητική επίδραση της βασιλικής εμπνεύσεως θεωρίας του «κηπουρού»



ΤΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥ ΤΣΙΛΙΩΤΗ *


Ως γνωστόν ο ρόλος του ΠτΔ είναι εν γένει στο πολίτευμά μας περιορισμένος. Οι αρμοδιότητές του έχουν συρρικνωθεί εξαιρετικά μετά την συνταγματική αναθεώρηση του 1986 και όσες του έχουν απομείνει έχουν συρρικνωθεί ερμηνευτικά έτι περαιτέρω από την θεωρία αλλά και την πολιτική πρακτική. Καλώς ή κακώς - κακώς κατά τον γράφοντα - η αρνητική επίδραση της βασιλικής εμπνεύσεως λεγόμενης θεωρίας του «κηπουρού» έχει αφήσει ανεξίτηλα τα αποτυπώματά της στην θεωρία του Συνταγματικού Δικαίου και στην λειτουργία του κοινοβουλευτικού πολιτεύματος εδώ και 60 και πλέον χρόνια μέχρι και σήμερα. Κατά την θεωρία αυτή, ο Βασιλιάς υπό το καθεστώς Μοναρχίας μπορούσε καθ' υπερβολήν να διορίζει και τον κηπουρό του ως Πρωθυπουργό, οπότε ως αντίδραση στην θεωρία αυτή πήγαμε στο εντελώς άλλο άκρο, όπου ο ΠτΔ περιορίζεται ει δυνατόν σε έναν απολύτως διακοσμητικό ρόλο χωρίς αρμοδιότητες διακριτικής ευχέρειας αλλά πλήρως τυποποιημένες και εξαρτημένες από την πρόταση και πρωτοβουλία της Κυβέρνησης. Για τον λόγο αυτό έχει αποκληθεί καθ' υπερβολήν ως «διεκπεραιωτής» ή «συμβολαιογράφος» της Κυβέρνησης. Ακόμη και γι' αυτές τις λίγες αρμοδιότητες που το Σύνταγμα του απονέμει, η κυρίαρχη αυτή αντίληψη σε θεωρία και πολιτική πρακτική απαιτεί να μην τις ασκεί ή τις ερμηνεύει κατά τέτοιο τρόπο ώστε να θεωρεί, κατ' αντίθεση προς το γράμμα του Συντάγματος, ότι στην πραγματικότητα δεν τις έχει.
Οι αρμοδιότητες της αναπομπής ψηφισμένου από την Βουλή σχεδίου νόμου (άρθρο 42 παρ. 2 Σ), του διαγγέλματος (άρθρο 44 παρ. 3 Σ) και της άρνησης απονομής χάρης (άρθρο 47 παρ. 1 Σ) ανήκουν στην πρώτη κατηγορία, η άρνηση έκδοσης πράξης νομοθετικού περιεχομένου κατόπιν πρότασης του Υπουργικού Συμβουλίου (άρθρο 44 παρ. 1 Σ) ανήκει στην δεύτερη κατηγορία. Οι δύο τελευταίες περιπτώσεις αφορούν αρνητική άσκηση αρμοδιότητας, δηλ. στην ουσία μη άσκηση αρμοδιότητας κατ' αντίθεση προς την πρόταση της Κυβέρνησης. Μοιραία, λοιπόν, το πολίτευμα της χώρας μας ονομάστηκε «πρωθυπουργοκεντρικό», δηλ. η ελληνικής κοπής μορφή του γνήσιου κοινοβουλευτικού πολιτεύματος λόγω της ενισχυμένης θέσης του Πρωθυπουργού στο πολιτικό σύστημα εξ αιτίας σειράς παραγόντων.
Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και ο ρόλος του ΠτΔ στην άσκηση της εξωτερικής πολιτικής. Ο ΠτΔ είναι μεν διεθνής παραστάτης της χώρας απόρροια διεθνούς εθιμικού κανόνα που βρίσκει την συνταγματική του αποτύπωση στο άρθρο 36 παρ. 1 Σ, το οποίο ορίζει ότι ο ΠτΔ εκπροσωπεί το Κράτος διεθνώς, την αρμοδιότητά του αυτή ασκεί, όμως, υπό τους ορισμούς του άρθρου 35 παρ. 1 και 2 Σ που επιβάλλει όπως οι πράξεις του ΠτΔ έχουν την προσυπογραφή (για τις γραπτές) και πάντως την έγκριση (για τις υπόλοιπες) του αρμοδίου Υπουργού ή του Πρωθυπουργού ή τις Κυβέρνησης συλλογικά.
Ο ΠτΔ είναι, όμως, και ρυθμιστής του Πολιτεύματος κατά το άρθρο 30 παρ. 1 Σ. Στο πλαίσιο αυτού τού ρόλου μπορεί να παραινεί και συμβουλεύει την Κυβέρνηση, ρόλο που άσκησε κατά κόρον ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και στις δύο προεδρικές του θητείες αλλά και ο Κωστής Στεφανόπουλος. Την τελική ευθύνη έχει όμως κατά τα ανωτέρω η Κυβέρνηση, ο Πρωθυπουργός και ο αρμόδιος Υπουργός. Στο πλαίσιο αυτό μπορεί να συγκαλεί το λεγόμενο Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών υπό την προεδρία του, η λειτουργία αυτού του Συμβουλίου είναι όμως άτυπη και προϋποθέτει σύμφωνα με σταθερή πρακτική την συναίνεση των δύο μεγαλύτερων κομμάτων και πάντως του κυβερνώντος.
Επίσης, μπορεί να προβαίνει (οριακά) σε έλεγχο νομιμότητας των Προεδρικών Διαταγμάτων και κυρίως αυτών που δεν υπόκεινται στον προληπτικό έλεγχο του Συμβουλίου της Επικρατείας κατά το άρθρο 95 παρ. 1 στοιχ. δ΄ Σ, τα οποία εκδίδει ως ρυθμιστής του πολιτεύματος, όπως στην περίπτωση του Διατάγματος διορισμού της ηγεσίας των Ανωτάτων Δικαστηρίων, όπου ο ΠτΔ ορθώς προέβη σε έλεγχο νομιμότητας και μάλιστα συνταγματικότητας τον Μάιο του 2019, ή του Διατάγματος προκήρυξης δημοψηφίσματος, όπου ο ΠτΔ κακώς δεν προέβη σε έλεγχο νομιμότητας και συνταγματικότητας τον Ιούνιο του 2015.
Γενικώς η άσκηση των περιορισμένων αρμοδιοτήτων του ΠτΔ εξαρτάται εν πολλοίς και από το εξωνομικό στοιχείο της προσωπικότητας του/της εκάστοτε Προέδρου και της σχέσης του/της με τα πολιτικά κόμματα της χώρας και ιδίως το κυβερνών και το κόμμα της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης.
Το ίδιο συμβαίνει και για την συμβολή του στις διεθνείς σχέσεις της χώρας, όπου ρόλο παίζουν επίσης οι γνώσεις του/της εκάστοτε Προέδρου σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και οι σχέσεις του/της με ηγέτες ξένων κρατών και διεθνών ή υπερεθνικών οργανισμών. Τα παραπάνω είναι τα ζητήματα που θα κρίνουν και τον ρόλο της νέας ΠτΔ, κ. Αικατερίνης Σακελλαροπούλου, στο πολιτικό γίγνεσθαι και τις διεθνείς σχέσεις της χώρας.

* Ο Χαράλαμπος Μ. Τσιλιώτης είναι Επίκουρος Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, Δικηγόρος.



Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[13:00]  Υπάρχει 1821 χωρίς το 1453;
[12:31]  5η Ιουνίου : Παγκόσμια ημέρα...
[11:49]  Οι σιωπηλοί άνθρωποι
[10:45]  Το ευφάνταστο επιχείρημα του υπουργείου...
[09:49]  Συναινετικές λύσεις στον τρόπο εξέτασης
[08:41]  Πώς θα ξεφύγουμε από τις εθνικές και...
[χθες 12:53]  Αν δεν αντιμετωπίσει την πείνα θα...
[χθες 12:22]  Η περιοχή μας πλεονεκτεί και...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [13:49:46]