ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Ουρλιαχτά, βοές, φίδια στα μαλλιά

Ουρλιαχτά, βοές, φίδια στα μαλλιά



Του ΙΩΑΝΝΗ ΜΟΣΧΟΥ, αρχαιολόγου

Μέρος Δ΄
Οι αρχαίοι Ελληνες, αν και δεν συμμερίζονταν σε γενικές γραμμές τις μαγικές πρακτικές και αποστρέφονταν τη μαγεία, την οποία θεωρούσαν ότι ταίριαζε στους ανατολικούς λαούς και στους βάρβαρους, ωστόσο είχαν γι' αυτή τη δραστηριότητα τη δική τους θεά, ξενόφερτη πάντως, την ανατολικής καταγωγής Εκάτη. Θεωρούνταν προστάτιδα των μαγισσών και με αυτήν την ιδιότητα την αναφέρει ο Ευριπίδης στη Μήδεια.
Ήταν χθόνια θεότητα και επομένως ήταν δικαιολογημένη η εμπλοκή της με τη μαγεία, συνδεόταν δε και με τα Ελευσίνια μυστήρια. Κρατούσε πυρσό και σπαθί και η εμφάνισή της ήταν απειλητική, επιβλητική και φοβερή.
Η παρουσία της Εκάτης συνοδευόταν από ουρλιαχτά σκύλων, βροντές και απόκοσμες βοές, είχε πελώριο ύψος και φίδια αντί για μαλλιά. Ήταν εγκατεστημένη σε τρίστρατα, μπροστά από τους ναούς, στις εισόδους των πόλεων και των σπιτιών και με τις μαγικές της ιδιότητες μπορούσε να αποτρέψει το κακό και να εμποδίσει την έλευσή του στους χώρους, κρατώντας τους ελεύθερους από οποιαδήποτε κακή επιβουλή και ενέργεια.
Συχνά απεικονιζόταν με τρεις όψεις, ως κυρία των πνευμάτων και ως απόδοση της χθόνιας καταγωγής της.
Με τη θεά σχετίζονταν μυστηριακές τελετές και κατασκευάζονταν φυλακτά, τα οποία θεωρούσαν ότι με τη συνδρομή της προστάτευαν από το κακό. Τα έφεραν κυρίως οι έφηβοι, εκείνοι που ετοιμάζονταν να παντρευτούν και οι λεχώνες.
ΤΟ ΚΕΦΑΛΙ ΤΗΣ ΜΕΔΟΥΣΑΣ
Ανάλογη αποτροπαϊκή ικανότητα είχε και το κομμένο κεφάλι της Μέδουσας, το πιο δυνατό φυλακτό στην αρχαιότητα. Αδελφές της ήταν η Σκύλλα και η Χάρυβδη και γιος της ο φτερωτός Πήγασος. Ήταν ένα φρικτό τέρας με άγρια χαρακτηριστικά στο πρόσωπο, με περισσότερα ιδιαίτερα τα γουρλωτά της μάτια, τα οποία είχαν την ιδιότητα να πετρώνουν όσους την κοίταζαν. Ήταν για το λόγο αυτό γνωστή και ως Γοργώ, που σήμαινε άγρια ή κακή ματιά. Στην άκρη της γης που κατοικούσε τη βρήκε ο Περσέας και την αποκεφάλισε, αλλά τον κυνήγησαν οι αδελφές της. Τον έσωσε η Αθηνά στην οποία χάρισε το κεφάλι. Η θεά το τοποθέτησε στην αιγίδα της για να την προστατεύει από τους αντιπάλους της, αφού εκείνο διατηρούσε την ικανότητα να πετρώνει. Ο μύθος που διέσωσε ο Παυσανίας ήθελε το κεφάλι της να είναι θαμμένο στην Αγορά του Άργους.
ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΚΟ ΤΟ ΜΑΤΙ
Το βλέμμα του Γοργόνειου είχε στην αρχαιότητα πολύ μεγάλη δύναμη βασκανίας και απεικονίστηκε πολύ συχνά. Όσοι ήταν πίσω από το κεφάλι θεωρούνταν προστατευμένοι και ασφαλείς, όσοι βρίσκονταν μπροστά του αντιμετώπιζαν τον κίνδυνο και τον θάνατο. Στο Μουσείο της Πάτρας υπάρχουν μερικές από τις πλέον χαρακτηριστικές χρήσεις του αντικειμένου για προστασία, όπως στον καθρέπτη του ψηφιδωτού της Αφροδίτης για να απομακρύνει το κακό μάτι που θα ζήλευε την ομορφιά της. Σε ένα ψηφιδωτό ιδιωτικής οικίας υπάρχει κεντρικό μετάλλιο με τη Γοργώ, το οποίο περιβάλλεται από κυκλοτερές γεωμετρικό διακοσμητικό και αποδίδει το πέπλο του τέρατος. Η ζωντανή ακόμα Μέδουσα έχει τα μάτια λοξά και αποφεύγει να κοιτάξει τον επισκέπτη που προσέγγιζε την οικία, την οποία ωστόσο προστάτευε από κάθε κακή επιβουλή. Αλλά και στις επικνημίδες ενός μνημειακού ανάγλυφου ρωμαίου στρατιώτη υπάρχει το Γοργόνειο, έτοιμο να τον προστατέψει και να προκαλέσει το θάνατο του εχθρού.
ΟΙ ΚΑΤΑΔΕΣΜΟΙ
Η Εκάτη και η Μέδουσα προστάτευαν φυσικά από το κακό που θα μπορούσε να δημιουργήσει ο ίδιος ο άνθρωπος από φθόνο, ζήλια, εκδίκηση και κακία. Για την εκπλήρωση αυτών των κακόβουλων σκοπών κατέφευγε σε μαγικά μέσα και το πιο διαδεδομένο ήταν οι «κατάδεσμοι», που πρωτοεμφανίστηκαν τον 5ο αι. π.Χ και παρέμειναν σε χρήση για χίλια περίπου χρόνια. Η λέξη σημαίνει «δένω προς τα κάτω», αυτό δηλαδή που στην κυριολεξία επιδιωκόταν με την πράξη, η δέσμευση του ανθρώπου από τις σκοτεινές δυνάμεις και τα αρνητικά πνεύματα του Κάτω Κόσμου.
Οι κατάδεσμοι είχαν τη μορφή μικρών μεταλλικών μακρόστενων φύλλων επάνω στα οποία χαράζονταν οι κακόβουλες επιδιώξεις εναντίον ανθρώπων, με τη συνδρομή μάγων και σχετικών τελετουργικών. Συνήθως το υλικό που χρησιμοποιούσαν ήταν το μολύβι, μαύρο και εύπλαστο, σκοτεινό και ψυχρό, αμετάβλητο στο χρόνο, αλλά κυρίως αρκετά φθηνό, ώστε αφενός μεν να ταιριάζει με τις μοχθηρές επιζητήσεις, αφετέρου δε να είναι οικονομικό και προσιτό στους απλούς ανθρώπους. Φιλοξενούσαν χαραγμένες κατάρες και μαγικές φράσεις και θάβονταν μαζί με τους νεκρούς στους τάφους. Ήταν επομένως τα αντικείμενα αυτά απρόσιτα και εξασφαλισμένα από την καταστροφή και η επίδραση και η ενέργειά τους συνεχιζόταν απρόσκοπτα.
Παράλληλα, με την απόκρυψή τους στους τάφους επιζητούσαν τη συνδρομή του πνεύματος του νεκρού για την επιτυχία της κατάρας και την επίτευξη όσων ήταν γραμμένα στον κατάδεσμο. Για το λόγο αυτό επιδίωκαν να τους τοποθετούν σε τάφους ανθρώπων που είχαν χάσει πρόωρα ή άδικα τη ζωή τους, ώστε να οδηγούνται με θυμό και οργή στον Κάτω Κόσμο, αισθήματα που ήταν απαραίτητα για την επιτυχία των κακών σκοπών του κατάδεσμου.



Η συνέχεια της επόμενη εβδομάδα



Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[10:37]  Τίποτα δεν (θα) είναι το ίδιο…
[10:15]  «Ο Μεγάλος Αδελφός» είναι εδώ!
[09:15]  Φτιάχνουμε εμείς την «πραγματικότητα»...
[χθες 17:30]  Κορονοϊός και Οικονομικό έμφραγμα:...
[χθες 17:25]  Κορονοϊός, Οικονομικό έμφραγμα: Η...
[χθες 17:22]  Κορονοϊός, Οικονομικό έμφραγμα:...
[χθες 17:17]  Κορονοϊός, Οικονομικό έμφραγμα: «Η...
[χθες 17:13]  Κορονοϊός, Οικονομικό έμφραγμα:...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [10:40:43]